Zbudujemy drugie Szałe

Za dwa lata w sąsiedztwie Kalisza powstać może drugi duży zbiornik retencyjny – na Swędrni koło Nędzerzewa. – A po co nam drugi zalew, skoro nie mamy pomysłu nawet na ten pierwszy, w Szałem? – pytają sceptycy. Władze województwa przekonują, że wątpliwości wynikają z nieporozumienia. Budowa zbiornika w Nędzerzewie wpisana została do Programu Małej Retencji, opracowanego przez Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego. Podobne, choć zwykle mniejsze zbiorniki miałyby powstać w kilku innych miejscach byłego woj. kaliskiego: w pobliżu Kępna, w Jaraczewie k. Jarocina oraz w Łaszewie i Lutyni k. Pleszewa. O marszałkowskim programie pisaliśmy przed kilkoma miesiącami. Wówczas brakowało jeszcze szczegółów. Dziś wiemy nieco więcej. Powierzchnia lustra wody sztucznego jeziora planowanego na Swędrni k. Kalisza to 80 ha. W sumie od dzisiejszych właścicieli wykupić trzeba ok. 100 ha gruntów. Akwen brałby swój początek przy granicy miasta, 550 m od ul. Łódzkiej, przy końcu ogródków działkowych. Tam powstałaby zapora. Drugi koniec sięgałby drogi ze Skarszewa do Tłokini. Za Cmentarzem Tynieckim przedłużeniu uległaby ul. Żytnia, która łączyłaby się z zaporą. Powstałby w ten sposób nowy przejazd w kierunku Tłokini. Zbiornik otaczałaby też trasa pieszo-rowerowa. A wszystko to na pograniczu trzech gmin: Kalisz, Opatówek i Żelazków. – Opracowaliśmy już założenia do realizacji tej inwestycji – mówi wicemarszałek województwa Józef Racki. – Zapora byłaby stosunkowo krótka i dlatego niezbyt droga. Główna funkcja całego przedsięwzięcia to oczywiście retencja. Robiliśmy tam badania. Ich wyniki wskazują, że ten zbiornik mógłby przyjąć wodę powodziową ze Swędrni i ochronić Rajsków – dodaje J. Racki. Można by jednak zauważyć, że na Swędrni – tyle że nieco dalej od Kalisza, bo w Murowańcu (gm. Koźminek) – niedawno zbudowano już zbiornik retencyjny o podobnej powierzchni, który miał stanowić zabezpieczenie przed powodzią. Co się stało, że trzeba budować kolejny, kilkanaście kilometrów dalej? Jak wyjaśniają nam pracownicy Wojewódzkiego Zarządu melioracji i Urządzeń Wodnych w Poznaniu, zbiorniki takie jak w Murowańcu zatrzymują 5-10 proc. przepływu powodziowego. Aby mówić o pełnym zabezpieczeniu miasta takiego jak Kalisz, zbiornik musiałby zatrzymywać przynajmniej połowę takiego przepływu. Tyle zatrzymać ma planowany wielki zbiornik w Wielowsi Klasztornej na Prośnie (40-60 proc.), a i to nie daje całkowitej gwarancji bezpieczeństwa. Zbiornik ten pierwotnie planowano na powierzchni 2800 ha – to dałoby nam 100 proc. pewności. Skończyło się jednak na niespełna 1800 ha. A przecież poza Prosną są jeszcze inne rzeki wpływające bezpośrednio w granice miasta. Jedną z nich jest Pokrzywnica, dziś już stosunkowo bezpieczna z racji wybudowanego przed ćwierćwieczem zalewu w Szałem. Drugą – właśnie Swędrnia (poza tym jest jeszcze niewielka, lecz kapryśna Krępica). Tak czy owak, biorąc pod uwagę powodzie z 1985 i 1997 r., gdy w Kaliszu podtopione były osiedla Rajsków i Ogrody, lepiej się zabezpieczyć. Podobnego zdania jest Jan Bazan z ostrowskiego oddziału WZMiUW: – Prawda o Nędzerzewie jest taka, że na tamtejszych łąkach już prawie nikt niczego nie kosi. Może tylko sporadycznie, aby uzyskać rekompensaty z Unii. Istnieje tam co prawda strefa krajobrazu chronionego, ale z jej istnienia nie wynikają przeciwwskazania dla inwestycji takiej jak ta. Ona chroni jedynie przed powstawaniem obiektów kubaturowych. Mam nadzieję, że w przyszłym roku będziemy już mieli projekt. Warunkiem są oczywiście pieniądze – dodaje J. Bazan. (kord)
Więcej w Życiu Kalisza