Kasy samoobsługowe – nowoczesność i wygoda czy dehumanizacja handlu, dramat niepełnosprawnych i kasjerek?

„Technologia powinna służyć człowiekowi, a nie go zastępować kosztem wykluczenia najsłabszych. Jako konsumenci i obywatele żądamy przywrócenia standardów dostępności”. To fragment pisma, jakie wpłynęło do redakcji „Życia Kalisza” które zwraca uwagę na narastający problem zastępowania kasjerek i kasjerów w marketach przez kasy automatyczne. Proces, który w rzeczywistości oznacza tworzenie barier architektonicznych i technologicznych dla wielu osób

Do redakcji „Życia Kalisza” dotarł list od grupy „zatroskanych konsumentów” apelujących o nagłośnienie problemu, który „pod płaszczykiem nowoczesności i wygody uderza w najbardziej wrażliwe grupy społeczne oraz w samych pracowników handlu. Masowe wprowadzanie kas samoobsługowych przestało być udogodnieniem, a stało się narzędziem wykluczenia i cynicznej optymalizacji kosztów” – twierdzą autorzy listu i zwracają uwagę na tych, których proces dotyka najbardziej. Czyli osoby niepełnosprawne oraz seniorów.
„Dla kogoś na wózku inwalidzkim ekran i terminal są często poza zasięgiem wzroku i rąk. Osoba poruszająca się o kulach nie ma fizycznej możliwości jednoczesnego trzymania równowagi i obsługi skanera oraz wagi. To urządzenia projektowane wyłącznie dla osób w pełnej sprawności” – przekonują autorzy listu i podkreślają, że automatyczne kasy dyskryminują również osoby ociemniałe oraz głuche. „Osoby niewidome przed gładkim ekranem dotykowym są całkowicie bezradne. Osoby głuche nie słyszą komunikatów o błędach, a seniorzy oraz osoby z niepełnosprawnością intelektualną przeżywają ogromny stres cyfrowy, poganianie przez automat i lęk przed publicznym upomnieniem przez maszynę”. 
„Zatroskani konsumenci” zwracają również uwagę na problem prawny związany z przerzucaniem pracy kasjerek na klientów. „Każda pomyłka przy wyborze rodzaju owoców czy błąd wagi może skończyć się oskarżeniem o kradzież i interwencją policji. Klient wykonuje darmową pracę, ryzykując własnym dobrym imieniem”.

Ale najbardziej bulwersujący, w opinii autorów, jest mechanizm w którym uczestniczą sami pracownicy handlu. Który zmusza kasjerki do odsyłania klientów do kas automatycznych. Zjawisko nazywają „sznurem samobójczym”.
„Pracownik, wykonując polecenie służbowe, własnymi rękami likwiduje własne stanowisko pracy. Każda osoba przekonana do automatu to dla zarządu sieci sygnał, że żywy człowiek jest zbędnym kosztem. W efekcie pracownicy zamiast godnej obsługi klienta, stają się „serwisantami barier”, biegającymi między blokującymi się maszynami w atmosferze ciągłej niepewności o jutrzejszy etat” – oceniają konsumenci i domagają się aby w każdym sklepie, niezależnie od liczby zainstalowanych automatów zawsze była czynna kasa obsługiwana przez pracownika. „Technologia powinna służyć człowiekowi, a nie go zastępować kosztem wykluczenia najsłabszych. [...] Obecność kasjera to nie przeżytek – to gwarancja godności dla seniorów, bezpieczeństwa dla osób z niepełnosprawnościami i szacunku dla pracowników. Handel bez ludzi staje się nieludzki” – czytamy w piśmie. (pp)