Jedyna firma w Polsce, która produkuje silniki spalinowe

Czyli o przyszłości WSK PZL Kalisz

– Aktualnie jesteśmy jedyną firmą w Polsce, która samodzielnie produkuje silnik spalinowy. I chcemy go produkować nadal ale naszą ambicją jest zbudowanie zupełnie nowej jednostki, silnika, który będzie służył polskiej armii – podkreśla Krzysztof Nosal, prezes Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego PZL Kalisz.

Zdaniem prezesa, jedynym produkowanym obecnie w Polsce silnikiem spalinowym jest ASz-62IR, który powstaje w kaliskiej WSK. 9-cylindrowa jednostka, powstała na bazie silnika Wright R-1820, w Polsce była  początkowo produkowana w WSK Rzeszów ale od 1961 roku już tylko w kaliskiej WSK. Silnik był wielokrotnie modyfikowany. W 2013 roku kaliska firma zaprezentowała zmodernizowaną wersję silnika z elektronicznym układem  wtrysku paliwa, który jest pierwszą w Polsce  jednostką certyfikowaną przez Agencję Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA). Silnik ma większą moc, większy resurs i jest znacznie bardziej ekonomiczny a poza tym może pracować zarówno na paliwie lotniczym jak i paliwach alternatywnych.
Silniki kaliskiej wytwórni były szeroko wykorzystywane w produkowanych w Polsce lekkich samolotach, m.in. AN-2, PZL M18 Dromader czy PZL-106 Kruk. Przyczyniły się do rozwoju polskiego przemysłu lotniczego a szczególnie agrolotnictwa.
– Ten silnik chcemy nadal produkować ale naszym celem, ambicją jest stworzenie silnika spalinowego do samochodu Jelcz, który będzie służyć polskiej armii. Czasu mamy niewiele ponieważ za dwa lata Jelczowi kończy się kontrakt z firmą, która obecnie dostarcza silniki. W związku z tym nasze wysiłki koncentrują się na stworzeniu zespołu badawczo-rozwojowego, który zajmie się projektem. Jesteśmy na etapie rozmów z kilkoma ośrodkami akademickimi. Myślę, że za kilka tygodni taki zespół zostanie skompletowany – ocenia Krzysztof Nosal.
Na razie prezes nie ujawnia szczegółów technicznych jednostki, wiadomo tylko, że nowy silnik z kaliskiej WSK PZL ma być nowoczesną konstrukcją o mocy od 350 do 500 KM. 
– W planach mamy także stworzenie silnika w wersji hybrydowej aby napęd przekazywany był również przez silnik elektryczny a pojazd mógł poruszać się po cichu. W najbliższych latach w technice wojskowej i przemyśle zbrojeniowym stanie się to normą – dodaje K. Nosal. 
Choć może się wydawać, że dwa lata to dość mało czasu na stworzenie nowej konstrukcji, prezes Nosal wyjaśnia, że prace zespołu skupią się na udoskonaleniu już istniejącej konstrukcji. – Jest to silnik do którego państwo polskie posiada prawa autorskie a którego produkcja została zakończona 20 lat temu. A zatem pominiemy okres „niemowlęcy” i skoncentrujemy się na modyfikacjach i zwiększeniu mocy. Co prawda czasu nie ma dużo ale sfinalizowanie projektu w ciągu dwóch lat jest realne – zapewnia. – Pozostaje nam przekonać naszych właścicieli, czyli Polską Grupę Zbrojeniową, do pomysłu, stworzyć biznesplan, zainwestować w maszyny i fachowców oraz stworzyć zespół specjalistów. 

Kolejnym, czekającym na wdrożenie a przerwanym projektem kaliskiej WSK, jest budowa niekonwencjonalnego silnika spalinowego, tłokowego o mocy około 100 kW czyli 130, 150 KM, przeznaczonego do napędu lekkich konstrukcji powietrznych, głównie statków bezzałogowych.
– W najbliższym czasie planujemy spotkanie z Dyrekcją Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, które finansowało wcześniejsze prace, aby przekonać się, jak możemy wrócić do tego projektu. Temat jest niezwykle ważny dla naszej firmy biorąc pod uwagę, jak szybko rozwija się branża pojazdów bezzałogowych. Obecnie jesteśmy przed podpisaniem, a w zasadzie przedłużeniem, kontaktu z odbiorcą z Chin, który montuje nasze silniki do statków bezzałogowych przeznaczonych do transportu towarów na bazie ASz-a. Jeszcze w tym roku do Państwa Środka trafi pierwsze 25 silników z WSK PZL Kalisz. To bardzo ważny kontrakt dla spółki ponieważ otwiera się przed nami perspektywa współpracy z ważnym partnerem na kolejne 5, 7 lat w branży silników samolotowych czyli naszych podstawowych kompetencji. Chcemy je nadal rozwijać, doskonalić nasze konstrukcje abyśmy mogli nadal szczycić się tym, że jesteśmy firmą lotniczą, która samodzielnie produkuje silnik samolotowy. To nas motywuje do pracy nad nowymi modelami – podkreśla Krzysztof Nosal. 
W tym zakresie konieczna jest współpraca z najlepszymi polskimi uczelniami specjalizującymi się w silnikach i zakład taką współpracę prowadzi.

Drugą, ważną dla kaliskiej spółki dziedziną jest produkcja kół zębatych oraz sprężarek. Oprócz tego WSK specjalizuje się w szeroko rozumianej obróbce metali – mechanicznej, cieplnej (hartowanie, azotowanie, nawęglanie) oraz chemicznej. 
– To nasz ogromny atut, mamy certyfikaty, maszyny oraz wykwalifikowaną kadrę – przyznaje prezes. 
Nadal nierozstrzygnięta natomiast pozostaje kwestia produkcji podzespołów do koreańskiego czołgu K2 Black Panther do którego kaliska spółka miała produkować elementy zawieszenia hydropneumatycznego oraz wieży.  
– Być może jest to kwestia przyszłości ale my, nie czekając na decyzje polityczne w tej sprawie, podejmujemy współpracę w tych obszarach, w których jesteśmy dobrzy. Przykładem nawiązanie współpracy z brazylijską firmą Embrayer, producentem samolotów z którą będziemy kooperować w zakresie kół zębatych – informuje prezes kaliskiej spółki.
Otwiera się również nowy rynek na produkcję sprężarek. Niekoniecznie na potrzeby zbrojeniówki, w czym dotychczas specjalizowała się kaliska firma. – Nadal w niewielkich ilościach produkujemy sprężarki na potrzeby armii ale przyszłościowym odbiorcą sprężarek będą branże związane z ekologią. Mam na myśli produkcję sprężarek do wodoru oraz biometanu. Jestem przekonany, że za dwa, trzy lata będziemy mieli prawdziwy boom na tego typu sprężarki i my chcemy być na to przygotowani – przyznaje K. Nosal. Dodaje, że w tym zakresie WSK ma podpisaną umowę o współpracy z Instytutem Wysokich Ciśnień, jedynym instytutem technicznym działającym w ramach Polskiej Akademii Nauk. 

Przypomnimy, że jeszcze w latach 80. ub. wieku w WSK PZL Kalisz pracowało około 5500 osób. Obecnie spółka zatrudnia 600 osób ale prezes Nosal przyznaje, że zwiększenie zatrudnienia związane m.in. z poszerzeniem współpracy będzie konieczne. – Wymusza to na nas również struktura wiekowa załogi. Za kilka lat wielu  doświadczonych pracowników spółki osiągnie wiek emerytalny więc już teraz musimy być na to przygotowani. Na szczęście mamy zaplecze kadrowe szkół technicznych Kalisza i powiatu kaliskiego.. Możemy również liczyć na studentów Uniwersytetu Kaliskiego, którzy odbywają praktyki w naszej firmie. Dlatego zależy nam na tym aby pokazywać WSK PZL Kalisz, jako firmę z przyszłością, która będzie się rozwijała i której zależy na wykwalifikowanej kadrze – wyjaśnia prezes Krzysztof Nosal. (pp)