Pamiętają o Polakach żyjących na Kresach I. Rzeczypospolitej

Delegacja w skład, której wchodzili przedstawiciele starostwa kaliskiego, gminy Blizanów i Towarzystwa Kulturalnego Echo Pyzdr przebywali w Naddniestrzańskiej Republice Mołdawii zamieszkiwanej przez liczną Polonię. Przekazane dary np. tablica interaktywna, projektor, oprogramowanie do nauki języka polskiego, czy w końcu podpisanie porozumienia o współpracy pomiędzy gminami Blizanów i Słoboda Raszków, to efekt blisko tygodniowego pobytu delegacji wśród Polaków żyjących w rejonie Kamienka i gminie Słoboda Raszków w Naddniestrzu.

   - Naddniestrzańska Republika Mołdawii, to państwo nie uznawane na arenie międzynarodowej. To także Kresy I. Rzeczypospolitej barwnie opisywane w Trylogii Henryka Sienkiewicza. Ten wielokulturowy obszar o wielkości porównywalnej do czterech polskich powiatów zamieszkuje do dziś liczna Polonia. Szczególne miejsce na tej mapie zajmują wsie: Słoboda Raszków i Raszków oraz miasto rejonowe Kamienka. Tam od 2010 roku realizuje swoje działania Towarzystwo Kulturalne „Echo Pyzdr”. W ostatnich latach do współpracy  przystąpiły Starostwo Kaliskie i Gmina Blizanów  oraz Rejon Kamienka i gmina Słoboda Raszków w Naddniestrzu. W sierpniu 2018 r. Starostwo Kaliskie podpisało porozumienie o współpracy z Rejonem Kamienka, a 14 października 2019 r. Gmina Blizanów podpisała podobne porozumienie z odpowiednikiem w Słobodzie Raszków, w rejonie Kamienka.

   Pomiędzy tymi wydarzeniami TK „Echo Pyzdr” rozwijało, we współpracy z mieszkańcami naddniestrzańskich środowisk, kilka równoległych działań, których kulminacja przypadła na minione dwa dni 13 i 14 października 2019.  Trzy delegacje z Pyzdr, Kalisza i Blizanowa odbyły podróż z Polski do Słobody Raszków jadąc busami przez Słowację, Węgry, Rumunię, Mołdawię do Naddniestrza. Wiesława i Przemysław Kowalscy z Pyzdr oraz filmowiec Sebastian Czech z Warszawy wyruszyli najwcześniej, zatrzymując się w Jarosławiu w Małopolsce, by odebrać płaskorzeźbę wykonaną przez firmę kamieniarską „Vetro”, a zaprojektowaną przez Pyzdrzankę Grażynę Marszewską. Koszt wykonania kamiennej tablicy (5000 zł) pokryły samorządy Blizanowa i Starostwa Kaliskiego. Treść tablicy nawiązuje do dramatycznej historii wsi Słoboda Raszków z lat 70.tych. 

   Mieszkańcy, w 90% Polacy, zbudowali wbrew władzom kościół, który służył miejscowym katolikom. Kościół został zburzony w niezwykle dramatycznych okolicznościach, po odprawieniu pierwszej mszy świętej. Wspólnota katolicka przetrwała dzięki determinacji mieszkańców i niezłomności kapłanów, którzy odprawiali pożądane msze św. w prywatnych domach przez około 10 lat. Zachowana do dziś Biblia, którą ukrywano przed władzami, służyła nie tylko pogłębianiu wiary, ale też nauce języka polskiego. 

   W końcu lat 80.tych katolicy zostali obdarowani przez prawosławną współmieszkankę niezwykłym darem. Przekazała ona swój dom rodzinny wraz z dużą działką z przeznaczeniem na kościół katolicki. Wkrótce po tym, pod wpływem gorbaczowskiej pieriestrojki, ustały represje religijne i można było ponownie przystąpić do budowy kościoła. Do dziś służy on mieszkańcom. Historię tę opowiada film dokumentalny „Rezurekcja” zrealizowany przez TK Echo Pyzdr i wolontariuszy: Aleksandr Czernyi, Sebastian Czech, Tomek Pieniak, Piotr Walichnowski, Magdalena Adamczewska,  Inha Czech - relacjonowała Wiesława Kowalska z TK Echo Pyzdr.

   W skład delegacji gminy Blizanów wchodzili: Sławomir Musioł, wójt gminy Blizanów, Stanisław Niklas, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Blizanowie oraz Karina walczak, kierownik referatu rolnictwa UG. Starostwo kaliskie reprezentowali: Krzysztof Nosal, starosta kaliski, Jan Adam Kłysz, przewodniczący Rady Powiatu, Janusz Nowak, członek Zarządu Powiatu. Wika Kowalska i Przemysław Kowalski, jej małżonek reprezentowali TK Echo Pyzdr.

   - Dzięki udziałowi osób decyzyjnych w obu delegacjach samorządowych możliwe było bieżące podejmowanie decyzji o kierunkach dalszej współpracy z Tatianą Malczuk, wójtem gminy Słoboda Raszków oraz Włodimirem Bychkovem, burmistrzem miasta Kamienka i merem rejonu Kamienka. Prapremiera filmu „Rezurekcja”, odsłonięcie pamiątkowej tablicy oraz okolicznościowa  msza święta zgromadziły całą społeczność. Przybył także Ambasador RP w Mołdawii dr Bartłomiej Zdaniuk – kontynuowała.

   Wika Kowalska wręczyła, w imieniu TK Echo Pyzdr”, nagrodę stypendialną „Mecenat 2019” za bardzo dobre wyniki w nauce oraz aktywne zaangażowanie na rzecz lokalnej społeczności stypendystce Dianie Malczuk. - Stypendia w wysokości 2000 zł przyznawane są przez TK „Echo Pyzdr” młodzieży polonijnej w Słobodzie Raszków od roku 2016. Wsparcia w edukacji młodzieży polonijnej udziela także Starosta Krzysztof Nosal, który objął opieką „rodzicielską” dwoje uzdolnionych Słobodzian: Andreja i Nastię. Oboje rozpoczęli naukę w Kaliszu kolejno w 2018 i 2019 roku – dodała.

(grz)