Zimowe obowiązki pracodawcy Zimowe temperatury, opady śniegu i oblodzenie nakładają na pracodawcę do

Zimowe temperatury, opady śniegu i oblodzenie nakładają na pracodawcę dodatkowe obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Wszelkie zaniedbania w tej kwestii grożą nieprzyjemnościami ze strony podwładnych oraz wysokimi karami. Wbrew pozorom nie dotyczy to tylko firm, w których osoby zatrudnione wykonują pracę w otwartej przestrzeni. Trudne warunki atmosferyczne nie powinny niekorzystnie wpływać na warunki wykonywania pracy, niezależnie od jej rodzaju. 

  Szczegółowe zasady  Kodeks pracy nie określa konkretnych sposobów ochrony pracowników przed zimową aurą. Nakłada on jedynie na pracodawców obowiązek zapewnienia osobom zatrudnionym bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Szczegółowe uregulowania w tym temacie znajdziemy w odrębnych rozporządzeniach, m.in. w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy z dnia 26 września 1997 r. czy rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów z dnia 28 maja 1996 r. Normują one zasady ochrony osób zatrudnionych przed skutkami mrozu, konieczność zapewnienia odpowiedniej temperatury pracy, wierzchniej odzieży ochronnej, a także dostarczanie nieodpłatnych ciepłych posiłków i napojów.   Minimalna temperatura  Zgodnie z §30 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy w pomieszczeniach, w których wykonywana jest praca, należy dbać o poziom temperatury, by nie doprowadzić do wyziębienia budynków. Zgodnie z nim pracodawca zobowiązany jest do zapewnienia temperatury odpowiedniej do rodzaju wykonywanej przez pracowników pracy. Minimalna temperatura nie może być niższa niż 14°C, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają (np. w chłodniach). W przypadku pomieszczeń, gdzie wykonywane są lekkie prace fizyczne oraz prace biurowe  temperatura nie może być niższa niż 18°C. Ochrona przed negatywnym wpływem niskich temperatur przysługuje także osobom pracującym na otwartej przestrzeni. Mają oni prawo do ogrzania się i korzystania z pomieszczeń do zmiany odzieży, w których temperatura wynosi nie mniej niż 16°C.   Ciepłe napoje i posiłki  Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów z dnia 28 maja 1996 r. zobowiązuje pracodawcę do nieodpłatnego zapewnienia osobom zatrudnionym na otwartej przestrzeni w okresie zimowym (w okresie od 1 listopada do 31 marca) ciepłych posiłków i napojów.  Dotyczy to pracowników wykonujących prace związane z wysiłkiem fizycznym, które powodują w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu – 1500 kcal u mężczyzn i 1000 kcal u kobiet. Jeżeli taki wydatek energetyczny organizmu nie występuje, pracodawca nie musi zapewniać posiłków regeneracyjnych. Posiłki przysługują także pracownikom zatrudnionym w pomieszczeniach zamkniętych, w których temperatura spada poniżej 10°C lub wskaźnik obciążenia termicznego (WBGT) wynosi powyżej 25°C. Ponadto osoby zatrudnione w otwartej przestrzeni zapewnione powinny mieć napoje, gdy temperatura spada poniżej 10°C oraz w warunkach mikroklimatu zimnego, charakteryzującego się wartością wskaźnika siły chłodzącej powietrza (WCI) powyżej 1000. Dla wielu firm kwestia napojów i posiłków jest bardzo problematyczna, np. z powodu braku odpowiedniego przygotowania technicznego czy ze względu na specyficzny rodzaj wykonywanych przez pracowników zadań.  W takich sytuacjach pracodawca musi zapewnić je w inny sposób, np. przez wydanie pracownikom na ten cel talonów na zakupy w sklepie lub kupno półproduktów do samodzielnego przygotowania posiłków.    Bezpieczeństwo na śniegu i lodzie Obowiązkiem pracodawcy jest użycie wszystkich dostępnych środków ostrożności, które mogą ochronić pracownika pracującego na dworze przed zimnem i nieszczęśliwymi wypadkami. Przepisy bhp oraz uregulowania dotyczące właścicieli, zarządców budynków i odnoszące się do prowadzenia prac budowlanych niekiedy uzależniają od warunków atmosferycznych możliwość podejmowania jakichkolwiek prac. Wszystko po to, by nie stanowiły one zbytniego zagrożenia dla zdrowia i życia pracowników. Pracownik skierowany do pracy na oblodzonych i ośnieżonych terenach (np. do odśnieżania chodników i dachów) musi zostać wyposażony w odpowiednie środki ochrony, takie jak:  odzież ochronną odpowiednią do warunków klimatycznych, obuwie zabezpieczające przed poślizgiem czy hełm ochronny.  
Joanna Suszyńska,  radca prawny kancelariasuszynska.pl