Bębny i basy kaliskie. Warsztaty budowy instrumentów ludowych z mistrzem Krzysztofem Rospondkiem

Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu organizuje ośmiomiesięczne warsztaty budowy instrumentów ludowych: bębnów i basów kaliskich. Warsztaty poprowadzi Mistrz Tradycji Krzysztof Rospondek, jedyny w regionie specjalista z tej dziedziny, budowniczy instrumentów od 20 lat. Zajęcia będą odbywały się w Kocinie (gmina Sośnie w powiecie ostrowskim) cztery razy w miesiącu, od kwietnia do listopada 2026

Weźmie w nich udział dwóch uczniów, wybranych z subregionu Kaliskie na podstawie swoich umiejętności manualnych oraz znajomości lokalnego rękodzieła, jednocześnie związanych z muzyką wiejską. Uczestnicy warsztatów muszą być osobami zaangażowanymi w kontynuowanie tradycji muzycznych Wielkopolski, chcącymi zgłębić swoją wiedzę z zakresu budowy tych unikatowych instrumentów. Efektem zajęć będą cztery instrumenty: bęben osznurowany, bęben obręczowy, basy dłubane i basy klejone, które zostaną pokazane na wystawie w Kaliszu. Powstanie ulotka promocyjna i reportaż filmowy. Sztuka budowy regionalnych instrumentów ludowych zostanie przekazana młodszemu pokoleniu. 

Zgłoszenia na załączonej karcie przyjmjmowane będą do 27 marca 2026 osobiście w CKiS w Kaliszu lub na adres mailowy [email protected]. O zakwalifikowaniu do udziału w warsztatach Organizator powiadomi wybranych uczestników w terminie do końca marca 2026. Szczegóły w regulaminie i na stronie internetowej.

Celem projektu jest kultywowanie i popularyzacja zanikających tradycji wielkopolskich w zakresie budowy instrumentów regionalnych. Bębny osznurowane i obręczowe oraz przede wszystkim basy zwane „kaliskimi” stanowiły sekcję rytmiczną i burdonową w tradycyjnych kapelach wiejskich XIX i połowy XX wieku w Kaliskim. Muzyka grana na tych instrumentach dopełniała melodie skrzypka. „Grocze” zazwyczaj stanowili skład muzyczny: skrzypce i bęben lub skrzypce i basy, rzadziej w pełnym trzyosobowym zestawieniu. Bez takiej muzyki nie mogło obejść się kaliskie czy ostrowskie wesele. Zadanie ma przyczynić się do ochrony i kontynuacji regionalnego dziedzictwa kulturowego i zachowanie wiedzy Mistrza Tradycji.
Tradycje wytwarzania instrumentów znane na terenie Wielkopolski od XVI wieku weszły w fazę niszową. Obecnie w Kaliskiem pozostało tylko dwóch autentycznych twórców instrumentalistów zajmujących się tą dziedziną. Jednym z nich, który podtrzymuje swoją działalność w sposób ciągły, jest Krzysztof Rospondek, mistrz tradycji niniejszego projektu. Muzykant, skrzypek ludowy, harmonista, śpiewak, twórca i kierownik Kapeli z Kociny, która gra w składzie skrzypce, basy i bęben, budowniczy instrumentów, współtwórca i organizator działań promujących i integrujących kulturę tradycyjną Wielkopolski, zwłaszcza Kaliskiego. Wytwarza instrumenty ludowe od 20 lat. Kontynuuje prace wiejskich budowniczych z regionu, którzy sami wytwarzali instrumenty i na nich grali. Zgłębia zapisy i badania badacza tego terenu Jarosława Lisakowskiego, który zgromadził wiedzę i nagrał muzykę oraz pieśni żywej jeszcze tradycji, ale już w czasie zaniku – podczas swoich peregrynacji mieszkańców terenu wzdłuż rzeki Prosny równo 70 lat temu, w 1956 roku.
Swoją unikatową wiedzę podczas projektu, który zakłada 160 godzin warsztatów, Krzysztof Rospondek przekaże osobom zainteresowanym tą dziedziną twórczości ludowej podczas praktycznych warsztatów z zakresu pozyskiwania, przygotowania i obróbki surowców oraz skonstruowania następujących instrumentów: bęben osznurowany dwumembranowy z pałkami, bęben obręczowy z brzękadełkami, basy kaliskie dłubane i klejone wraz ze smyczkami. Dodatkowym rezultatem zajęć będzie pozyskanie wiedzy i umiejętności budowania instrumentów, historii i tradycji wielkopolskich oraz poczucia odpowiedzialności za przyjętą wiedzę.

Warsztaty dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury. Program „Mistrz Tradycji”.

Więcej: https://ckis.kalisz.pl/wydarzenia/bebny-i-basy-kaliskie-warsztaty-budowy-instrumentow-ludowych-z-mistrzem-krzysztofem-rospondkiem/

Źródło: CKiS